Als iemand beter wil worden, is de eerste reactie vaak logisch: meer doen. Meer trainen. Harder trainen. Beter eten. Meer slapen. Een supplement toevoegen. Misschien nog wat krachttraining erbij.

Op zichzelf zijn dat allemaal geen verkeerde ideeën. Het probleem ontstaat wanneer je alles tegelijkertijd gaat veranderen. Dat zie ik niet alleen bij beginnende sporters. Ook ervaren sporters kunnen daarin doorschieten.

Want: wie alles tegelijk probeert te verbeteren, weet uiteindelijk niet wat werkt.

Veranderen is makkelijk. Weten wat werkt is moeilijker.

In de topsport werken we veel met data. Maar data verzamelen is op zichzelf niet zo interessant. De waarde zit in wat je met die informatie doet. Stel dat een sporter de afgelopen maanden niet de progressie maakt die we verwachten. Dan kunnen we van alles veranderen: de trainingsomvang, intensiteit, voeding, slaap, krachttraining of supplementen.

Maar als we dat allemaal tegelijk doen en de sporter vervolgens beter presteert, weten we eigenlijk niet waarom. Was het de extra training? De aangepaste voeding? Meer slaap? Of misschien het nieuwe supplement?

Je hebt dan wel een beter resultaat, maar je hebt weinig geleerd. En dat is een probleem als je vervolgens opnieuw tegen hetzelfde probleem aanloopt.

Verander één ding en kijk wat er gebeurt

Daarom probeer ik veranderingen zo veel mogelijk gecontroleerd door te voeren. Door eerst goed te kijken en vervolgens één belangrijke variabele aan te passen, krijg je veel meer informatie.

Een verandering is niet alleen bedoeld om een resultaat te bereiken. Het is ook een experiment waar je van moet leren.

Kijk eerst naar de basis

Wanneer je als sporter niet vooruitgaat, kijk ik daarom eerst naar de basis. Train je consequent? Is de trainingsbelasting passend? Slaap je voldoende? Eet je voldoende en gevarieerd? Heb je genoeg herstelmomenten?

Pas wanneer daar een duidelijk antwoord op is, wordt het interessant om naar andere factoren te kijken. Dat is misschien minder spectaculair dan iedere maand een nieuwe aanpak proberen. Maar het werkt wel veel overzichtelijker.

Een sporter die vijf dingen tegelijk verandert, kan misschien snel resultaat zien. Maar een sporter die stap voor stap werkt, leert veel beter begrijpen wat voor hem of haar werkt.

Het doel is niet om alles te optimaliseren

Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste les. Je hoeft niet alles aan jezelf te verbeteren. Je hoeft niet tegelijkertijd sneller, sterker, lichter, fitter en beter hersteld te worden. Kies wat op dit moment het belangrijkste is.

Wil je sneller worden? Kijk dan eerst welke factor je snelheid beperkt.

Wil je sterker worden? Kijk dan naar je krachttraining.

Herstel je slecht? Kijk dan eerst naar je totale belasting, slaap en voeding.

En verander vervolgens iets waarvan je verwacht dat het verschil kan maken. Geef het tijd. Kijk wat er gebeurt. En stel daarna opnieuw de vraag: wat heb ik geleerd?

Dat is hoe we in de topsport proberen te werken. Niet door voortdurend alles te veranderen, maar door steeds beter te begrijpen welke verandering daadwerkelijk iets oplevert.

Beter worden begint daarom niet altijd met méér doen. Soms begint het met minder tegelijk doen.